Langer werken

• De inhoud van dit dossier

Volgens Marc De Vos wordt de noodzaak tot langer werken in België al jaren onderkend. Momenteel hebben we een tewerkstellingsgraad van 37% van de beroepsbevolking boven de 55 jaar. Dit kan niet langer volgens De Vos. Uiteindelijk zijn mensen van 55 à 60 jaar nergens echt oud of out, behalve op de arbeidsmarkt.

Hij doet daarom een aantal aanbevelingen die langer werken voor iedereen aangenamer maakt. Er zijn heel wat aanbevelingen voor de overheid. Er wordt een hele omschakeling verwacht van de huidige systemen en dus ook hoe werknemers ermee moeten omgaan. Deze aanbevelingen hebben heel wat gevolgen voor zowel de overheid als voor de werknemers. De enige die in deze aanbevelingen zo goed als niet aan bod komen, zijn de inspanningen die er van werkgevers kunnen verwacht worden. Tenzij je de aanbeveling dat bij collectieve ontslagen er een mix moet zijn die een afspiegeling is van je bedrijf, als een gigantische inspanning voor werkgevers wilt beschouwen.

De inhoud van dit dossier

1. Maak een modern eenheidsstatuut voor arbeiders en bedienden. Dit zou een systeem moeten zijn met 2 pijlers. De ene is de opzegtermijn en opzegvergoeding die voor zowel arbeiders als bedienden gelijk moet zijn. De 2de pijler gaat over de wedertewerkstelling. Zo krijg je dan de persoonlijke loopbaanrekening van de werknemer.
2. Versterken van de werkloosheidsverzekering. Er moet per werkloze een vast budget komen. De samenstelling moet wel wijzigen naar gelang de duurtijd van de werkloosheid. De uitkering mag zelfs hoger, maar de uitkering moet in loop van tijd wel minder worden ten voordele van begeleidingsmaatregelen die aanzetten tot werk. Het is de VDAB die hierin een belangrijke rol krijgt - net zo goed als dat de huidige activering van 50+ algemeen moet worden. Itinera is zich bewust van het feit dat er altijd mensen zullen zijn die geen werk vinden. We verplichten ze in een bijstandsregime met verplichte dienstverlening aan de gemeenschap. Ook voor 55+ die nu werkloos worden dus.
3. Schrap de banenplannen. Volgens De Vos is 60% van onze tewerkstelling gesubsidieerd. Dat betekent volgens hem dat binnenkort niet alleen de werkloosheid, maar ook de werkgelegenheid een budgettair probleem gaat worden.
4. Maak de loopbaan op maat via loopbaanberekening. Het klassieke loopbaanmodel (arbeidsregulering, paritaire comités, CAO's en arbeidsorgansisatie) is een oud model dat duurzame combinatie van flexibel en werkbaar werk in de weg staan. Aan de loopbaanberekening dient de werknemer ook zelf bij te dragen. Zo kan de werknemer verlofdagen, rustdagen en tijdskrediet zelf "sparen".
5. Ga van generatiepact naar leeftijdspact. Brugpensioen blijft helaas een te gemakkelijke reflex bij herstructureringen. Dit kan je oplossen door komaf te maken met "senioritis". Concreet zegt Itinera dat er een geleidelijk terugdringen moet komen van de anciëniteit/leeftijd in de loonbarema's. Anciëniteit kan tot een bepaald piekloon om dan nadien te dalen in ruil voor andere afspraken. Vooral die andere afspraken zijn de moeite waard om lezen: arbeidsduur, flexibiliteit, vakantie of vooral "lager loon in ruil voor werkzekerheid". Daarnaast moeten er ook maatregelen komen die langer werken aanmoedigen: een bonus voor wie langer werkt, maar ook een malus bij vervroegd stoppen; gelijkgestelde periodes laten dalen; pensioenleeftijd aan demografie koppelen en een veralgemening van de 2de pensioenpijler. Laat ons ook aan de werkgevers denken en de sociale bijdragen voor oudere werknemers doen dalen. Er moet ook wel een verhoging komen van de ontslagkost, maar aangezien werknemers daar ondertussen zelf al voor meegespaard hebben, kan dat het probleem niet zijn.